Aktualności › Panel dyskusyjny: Wentylacja mechaniczna domowa – jaki nowy model świadczenia?
7. edycja ogólnopolskiej konferencji „OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE – DZISIAJ I JUTRO”, odbyła się w dniach 13-14 listopada 2025 roku w formule hybrydowej.
Panel poświęcony domowej wentylacji mechanicznej podczas konferencji Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” jednoznacznie pokazał, że obecny model tego świadczenia wymaga pilnej zmiany. W obliczu rosnącej liczby pacjentów oraz ograniczonych zasobów kadrowych i finansowych system ochrony zdrowia zbliża się do granicy wydolności.
Jak przypomniał dr Zbigniew Szkulmowski, przewodniczący sekcji wentylacji mechanicznej domowej Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Polska była pionierem tego świadczenia w Europie Środkowo-Wschodniej. Obecnie domową wentylacją mechaniczną objętych jest ok. 14 tys. pacjentów, jednak podkreślił, że dane populacyjne wskazują, że potrzeby są „wielokrotnie większe” i będą dalej rosły.
Dyskusję prowadził Robert Suchanke, prezes Ogólnopolskiego Związku Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej, który zwracał uwagę, że mimo ponad 20 lat funkcjonowania świadczenia, jego znaczenie wciąż jest słabo znane społecznie. Tymczasem liczba osób wymagających wentylacji domowej systematycznie rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa i wzrostem chorób przewlekłych.
Eksperci byli zgodni, że obecny, silnie szpitalocentryczny model kwalifikacji pacjentów jest nieefektywny i kosztowny. Proponowany kierunek zmian obejmuje decentralizację opieki, wcześniejsze wykrywanie niewydolności oddechowej, szersze wykorzystanie telemonitoringu oraz umożliwienie kwalifikowania pacjentów bliżej ich miejsca zamieszkania.
Z perspektywy płatnika głos zabrał Marcin Miernicki z Narodowego Funduszu Zdrowia, przypominając, że w 2024 r. wartość umów na wentylację domową sięgnęła ok. 500 mln zł, a liczba pacjentów dynamicznie rośnie. NFZ dostrzega potrzebę uporządkowania zasad, wdrożenia teleopieki oraz jasnych wskaźników jakości, co ma zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów i racjonalność wydatkowania środków publicznych.
Silnie wybrzmiał również głos środowiska pacjenckiego. W panelu uczestniczyły Joanna Wilmińska, prezes Stowarzyszenia Pacjentów na Rzecz Wentylacji Domowej „Jednym Tchem”, oraz Elżbieta Szlenk-Czyczerska, wiceprezes stowarzyszenia. Przedstawicielki organizacji przypomniały, że pacjenci, wspólnie z Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, wypracowali model kompleksowej opieki nad pacjentami wentylowanymi mechanicznie, który do tej pory nie został wdrożony.
Jak podkreślała Elżbieta Szlenk-Czyczerska, z perspektywy pacjentów kluczowe są ciągłość opieki po wypisie ze szpitala, realny dostęp do teleopieki, wsparcie pielęgniarskie i fizjoterapeutyczne oraz jasne, mierzalne wskaźniki jakości, takie jak liczba rehospitalizacji czy czas reakcji na alarmy. – Wentylacja domowa nie jest luksusem, ale prawem do godnego życia dla tysięcy osób zależnych od respiratora – zaznaczyła.
Eksperci i pacjenci zgodnie wskazywali także na ogromną rolę rodzin, które często przez całą dobę sprawują opiekę nad chorymi. Podkreślano konieczność wprowadzenia opieki wytchnieniowej i rozwiązań realnie odciążających bliskich.
Podsumowując debatę, uczestnicy panelu zgodzili się, że bez szybkiej przebudowy systemu – opartej na decentralizacji, telemonitoringu i lepszym wsparciu pacjentów oraz ich rodzin – rosnące potrzeby i niedobory kadrowe w najbliższych latach doprowadzą do poważnego kryzysu dostępności domowej wentylacji mechanicznej.
